Το Roeselare ενισχύει την κλιματική του ανθεκτικότητα μέσα από το έργο Cooling Havens
Μια πόλη που σχεδιάζει το μέλλον της
Το Roeselare, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις της Δυτικής Φλάνδρας στο Βέλγιο, αποτελεί το διοικητικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής, εξυπηρετώντας περισσότερους από 67.000 κατοίκους. Πρόκειται για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη, έναν τόπο κατοικίας που συνδυάζει επιχειρηματικότητα, εκπαίδευση, πολιτισμό, αθλητισμό και υπηρεσίες υγείας, επενδύοντας διαρκώς στην ποιότητα ζωής και στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.
Το Roeselare βρίσκεται στην καρδιά της γνωστής Food Valley, καθώς φιλοξενεί ένα δυναμικό οικοσύστημα που συνδέει την αγροτική παραγωγή, τη βιομηχανία τροφίμων, την έρευνα, την εκπαίδευση και την καινοτομία. Παράλληλα, σημαντικές υποδομές, όπως το νοσοκομείο AZ Delta, το πολιτιστικό κέντρο De Spil και το μουσείο ποδηλασίας KOERS, ενισχύουν τον ρόλο της πόλης ως περιφερειακού κόμβου για τον πολιτισμό, την υγεία και την εκπαίδευση.
Όραμα των αρχών της πόλης είναι η δημιουργία ενός τόπου όπου κάτοικοι, επιχειρήσεις, τοπικοί φορείς και επισκέπτες συνεργάζονται για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου, συμπεριληπτικού και ανθεκτικού αστικού περιβάλλοντος. Η στρατηγική της βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις αξίες: συνεργασία, εμπιστοσύνη και τόλμη. Μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες, ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, το Roeselare προετοιμάζεται για τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή με ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Όπως πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, έτσι και το Roeselare αντιμετωπίζει ολοένα και πιο συχνά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Οι ισχυρές βροχοπτώσεις γίνονται συχνότερες, οι περίοδοι ξηρασίας διαρκούν περισσότερο, ενώ τα φαινόμενα υπερθέρμανσης στον αστικό ιστό εντείνονται.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η πόλη εκπόνησε το 2021 ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, το οποίο συνδυάζει παρεμβάσεις για τη διαχείριση των όμβριων υδάτων, την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και τη μείωση των επιπτώσεων της αστικής θερμικής νησίδας.
Το σχέδιο προτείνει μια σειρά από λύσεις βασισμένες στη φύση, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν κυρίως στον δημόσιο χώρο, δίνοντας έμφαση στη φυσική διαχείριση του νερού, στη βελτίωση του μικροκλίματος και στη δημιουργία πιο ανθεκτικών δημόσιων και ιδιωτικών χώρων.
Μαθαίνοντας από την Αθήνα και το Cooling Havens
Το Roeselare συμμετέχει στο Cooling Havens ως μία από τις τρεις Πόλεις-Εταίρους Μεταφοράς Γνώσης (Transfer Partners). Το έργο, που υλοποιείται από τον Δήμο Αθηναίων με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Πόλεις (European Urban Initiative – EUI αναπτύσσει καινοτόμες λύσεις για την αντιμετώπιση της ακραίας ζέστης και των πλημμυρικών φαινομένων, αξιοποιώντας το νερό ως βασικό στοιχείο του αστικού σχεδιασμού. Στην Αθήνα, όπου περισσότερο από το 80% της επιφάνειας της πόλης καλύπτεται από αδιαπέραστα υλικά, δημιουργούνται σημεία δροσιάς και ενεργοποίησης των πολιτών, τα οποία λειτουργούν ταυτόχρονα ως υποδομές μπλε-πράσινης ανάπτυξης, χώροι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και σημεία κοινωνικής συνάντησης.
Για το Roeselare, η συμμετοχή στο έργο αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής γνώσης και εμπειρίας. Μέσα από τη στενή συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, η πόλη διερευνά τρόπους προσαρμογής των λύσεων που αναπτύσσονται στην Αθήνα στις δικές της τοπικές ανάγκες, ενισχύοντας την υλοποίηση του δικού της Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή.
Από τη μεταφορά γνώσης στην τοπική εφαρμογή
Στο πλαίσιο της συνεργασίας επιλέχθηκε ως πιλοτική περιοχή το Thof van Thenneken, στο κέντρο του Roeselare, καθώς συγκεντρώνει τόσο σημαντικές περιβαλλοντικές προκλήσεις όσο και μεγάλες δυνατότητες μετασχηματισμού.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από υψηλό ποσοστό σκληρών επιφανειών, αυξημένη έκθεση στη θερμότητα και προβλήματα διαχείρισης των όμβριων υδάτων, ενώ παράλληλα παρουσιάζει έλλειψη αστικού πρασίνου σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο 3-30-300. Επιπλέον, πρόκειται για μια κοινωνικά ευάλωτη γειτονιά, όπου περίπου 100 κατοικίες κοινωνικής στέγασης στερούνται ιδιωτικών χώρων πρασίνου, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη δημιουργία ποιοτικών δημόσιων χώρων.
Το υφιστάμενο κοινοτικό κέντρο Tof van Tinneke αποτελεί ήδη σημείο συνάντησης για τους κατοίκους της περιοχής, ενώ προσφέρει μια ισχυρή βάση για την ανάπτυξη νέων δράσεων που θα συνδυάζουν την περιβαλλοντική αναβάθμιση με την κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, η περιοχή βρίσκεται εντός της ζώνης σχεδιασμού ενός νέου αστικού πράσινου διαδρόμου, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες για παρεμβάσεις αποσφράγισης του εδάφους, ενίσχυσης της φυσικής διήθησης των όμβριων υδάτων, νέων φυτεύσεων και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου.
Κατά την εναρκτήρια επίσκεψη εργασίας στην Αθήνα, τον Ιανουάριο του 2026, η ομάδα του Roeselare είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τις λύσεις μπλε-πράσινων υποδομών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Cooling Havens και να διερευνήσει τις δυνατότητες προσαρμογής τους στη βελγική πραγματικότητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι βιοτάφροι (bioswales) και οι κήποι βροχής (rain gardens), καθώς συνδυάζουν αποτελεσματικά τη διαχείριση των όμβριων υδάτων με την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και τη βελτίωση του αστικού μικροκλίματος. Παράλληλα, η ανταλλαγή εμπειριών δεν περιορίστηκε στις τεχνικές λύσεις, αλλά επεκτάθηκε και στη διαδικασία σχεδιασμού, στον τρόπο ενεργοποίησης των τοπικών κοινοτήτων και στη σημασία της συμμετοχής των πολιτών από τα πρώτα στάδια κάθε παρέμβασης.
Επιστρέφοντας στο Roeselare, η ομάδα αξιοποιεί πλέον τις γνώσεις και την εμπειρία που αποκόμισε από την Αθήνα, διερευνώντας πώς οι λύσεις αυτές μπορούν να ενσωματωθούν στην πιλοτική παρέμβαση στο Thof van Thenneken, με στόχο τη δημιουργία μιας πιο δροσερής, πιο πράσινης και περισσότερο ανθεκτικής γειτονιάς.